Veldmuis bestrijden: wat kunt en mag u doen tegen veldmuizen?
Veldmuizen bestrijden? Lees hoe u een veldmuis herkent, wat u in huis en tuin kunt doen en welke regels in Nederland en België van belang zijn.
Heeft u een veldmuis in de tuin, rond een schuur of zelfs in een gebouw aangetroffen? Dan is het verstandig om eerst vast te stellen of het daadwerkelijk om een veldmuis gaat. De veldmuis is geen huismuis en ook de regels rond het vangen en doden van deze soort zijn niet overal hetzelfde. Vooral in Nederland is de locatie waar het dier zich bevindt van belang.
Veldmuizen bestrijden begint daarom met herkennen, de omgeving controleren en waar mogelijk preventieve maatregelen nemen. Wilt u dieren vangen of doden, controleer dan eerst welke regels op uw locatie gelden. Op deze pagina leest u hoe u veldmuizen herkent, welke overlast ze kunnen veroorzaken en wat u kunt doen om problemen te beperken.
Hoe herkent u een veldmuis?
De veldmuis (Microtus arvalis) behoort tot de woelmuizen. Het dier heeft een vrij gedrongen lichaamsbouw, een stompe snuit en relatief kleine oren. De staart is duidelijk korter dan het lichaam. Dat laatste is een handig kenmerk om de veldmuis van sommige andere muizensoorten te onderscheiden.
De bovenzijde van de vacht is doorgaans bruin tot grijsbruin en de onderzijde is lichter. Alleen op kleur determineren is echter lastig. Kijk daarom ook naar lichaamsbouw, staartlengte, vindplaats en sporen.
Rond een actieve verblijfplaats kunt u kleine openingen en looppaadjes door de vegetatie aantreffen. Ook knaagschade en uitwerpselen rond holen en eetplaatsen kunnen op activiteit wijzen.
Veldmuis, woelmuis of huismuis: wat is het verschil?
De benamingen worden regelmatig door elkaar gebruikt. Een veldmuis is zelf een soort woelmuis. De huismuis behoort tot een andere groep en heeft een ander uiterlijk en leefpatroon.
| Kenmerk | Veldmuis | Huismuis |
|---|---|---|
| Lichaamsbouw | Gedrongen | Slanker |
| Snuit | Vrij stomp | Meer spits |
| Oren | Relatief klein | Relatief groot en duidelijk zichtbaar |
| Staart | Duidelijk korter dan het lichaam | Relatief lang |
| Typische leefomgeving | Vooral grasland, akkers, bermen en andere begroeide terreinen | Sterk verbonden met gebouwen en menselijke voedselbronnen |
Een goede herkenning is extra belangrijk wanneer u bestrijding overweegt. Dat een val geschikt is voor een huismuis, betekent niet automatisch dat u deze op dezelfde manier tegen een veldmuis mag gebruiken.
Waar leven veldmuizen en welke overlast veroorzaken ze?
Veldmuizen leven voornamelijk buiten. Ze voelen zich thuis in graslanden, bermen, akkers en andere terreinen met voldoende begroeiing en voedsel. Vanuit hun holen ontstaan gangen en herkenbare looppaadjes door de vegetatie.
In jaren met veel veldmuizen kan de schade aanzienlijk worden. Ze kunnen graslanden beschadigen door de grasmat te ondermijnen en aan gewassen en plantendelen knagen. Ook jonge bomen kunnen schade oplopen wanneer aan de bast bij de voet van de boom wordt geknaagd.
In tuinen betekent een paar gaten in het gazon overigens niet automatisch dat er veldmuizen zitten. Woelmuizen, mollen en andere dieren kunnen eveneens gangen, hopen of openingen veroorzaken. Probeer daarom eerst vast te stellen welk dier verantwoordelijk is.
Is de veldmuis beschermd in Nederland en België?
Dit is een belangrijk verschil met het bestrijden van een gewone huismuis. De regels voor veldmuizen zijn bovendien niet hetzelfde in Nederland en België.
Nederland
In Nederland valt de veldmuis onder de bescherming van de Omgevingswet en de bijbehorende natuurregelgeving. Voor beschermde soorten gelden regels voor onder andere het opzettelijk vangen en doden en het beschadigen of vernielen van vaste voortplantings- en rustplaatsen.
Voor de veldmuis bestaat echter een belangrijke uitzondering. Het verbod geldt voor het vangen of doden van veldmuizen en voor het beschadigen of vernielen van hun vaste voortplantings- of rustplaatsen niet wanneer de dieren zich in of op gebouwen, op de daarbij behorende erven of op roerende zaken bevinden.
Dat betekent niet dat iedere bestrijdingsmethode overal automatisch is toegestaan. De exacte locatie, gekozen methode en eventuele aanvullende regels blijven van belang. Controleer daarom de actuele regelgeving voordat u een veldmuis vangt of doodt.
België
Voor België kan niet simpelweg dezelfde Nederlandse regel worden gebruikt. Natuur- en soortenbescherming is in belangrijke mate gewestelijk geregeld. Vlaanderen, Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kunnen daardoor verschillende regels hebben.
Woont u in België en wilt u veldmuizen actief vangen of doden? Controleer dan eerst de actuele regelgeving van uw gewest en de voorwaarden die voor de gekozen methode gelden. Het feit dat een product te koop is of technisch geschikt is voor veldmuizen, betekent niet automatisch dat het gebruik op iedere locatie is toegestaan.
Veldmuizen bestrijden begint met een goede inspectie
Direct een val plaatsen is niet altijd de juiste eerste stap. Bekijk eerst waar de dieren actief zijn en waarom de omgeving aantrekkelijk is. Daarmee kunt u soms al veel overlast beperken zonder dieren te vangen of te doden.
Let tijdens een inspectie onder andere op:
- kleine openingen en actieve gangen;
- looppaadjes door gras en andere begroeiing;
- knaagschade aan planten, gewassen of jonge bomen;
- uitwerpselen rond holen en eetplaatsen;
- valfruit, plantenresten en andere voedselbronnen;
- dichte begroeiing en materiaal waaronder dieren beschutting vinden;
- openingen waardoor knaagdieren een schuur, garage of woning kunnen bereiken.
Door eerst de situatie in kaart te brengen, voorkomt u bovendien dat u maatregelen neemt tegen de verkeerde diersoort.
Veldmuis in de tuin: wat kunt u doen?
Bij een veldmuis in de tuin ligt de nadruk bij voorkeur eerst op het minder aantrekkelijk maken van de omgeving. Veldmuizen profiteren van voedsel en beschutting. Een dichtbegroeide, rustige plek kan daardoor aantrekkelijker zijn dan een terrein dat regelmatig wordt onderhouden.
Houd gras waar passend kort, verwijder overtollig snoeihout en laat valfruit niet onnodig liggen. Ook dicht opeengehoopt tuinafval kan beschutting bieden. Bij weilanden en grotere terreinen speelt goed beheer van de grasmat en begroeiing eveneens een rol.
Dat betekent niet dat een tuin volledig kaal moet worden gemaakt. Richt de maatregelen vooral op plekken waar daadwerkelijk veldmuizenactiviteit of schade wordt vastgesteld.
Wilt u buiten verder gaan dan weren en preventie en de veldmuizen daadwerkelijk vangen of doden? Controleer dan eerst of dat op uw locatie wettelijk is toegestaan.
Veldmuis in huis, schuur of ander gebouw
Hoewel veldmuizen voornamelijk buiten leven, kunnen ze ook bij gebouwen terechtkomen. Vooral een schuur, opslagplaats of andere ruimte in de buurt van hun leefgebied kan aantrekkelijk zijn wanneer er voedsel of beschutting beschikbaar is.
Treft u een muis binnen aan, ga dan niet uitsluitend op de vindplaats af. Controleer de kenmerken van het dier en probeer vast te stellen of u met een veldmuis, huismuis of andere soort te maken heeft.
Zoek vervolgens naar de toegangsroute. Controleer onder andere leidingdoorvoeren, aansluitingen rond deuren, gaten in gevels en andere kieren. Let ook op ventilatieopeningen en toegangen rond schuren en garages.
Veldmuizen weren door gaten en kieren af te sluiten
Wanneer knaagdieren via openingen een gebouw binnenkomen, is wering een belangrijke maatregel. Kleine gaten, naden en kieren kunnen met geschikt materiaal worden afgesloten. Let er vooraf op dat u geen dieren in een afgesloten ruimte opsluit.
Staalwol kan bijvoorbeeld worden gebruikt om kleine knaagdierkieren bij leidingdoorvoeren, kozijnen, plinten en aansluitingen af te sluiten. Het werkt als fysieke barrière en bevat geen rodenticide of ander bestrijdingsgif.
Bij ventilatieopeningen is volledig dichtstoppen meestal niet wenselijk. Daar kan een fijn RVS weringsrooster uitkomst bieden: de opening blijft ventileren terwijl de fysieke doorgang voor knaagdieren wordt beperkt. Zorg voor voldoende overlap en voorkom openstaande randen.
Mag u een veldmuis vangen of doden?
Er is geen algemeen antwoord dat voor iedere locatie in Nederland en België geldt. In Nederland is de veldmuis beschermd, maar geldt een wettelijke uitzondering wanneer de dieren zich in of op gebouwen, op de daarbij behorende erven of op roerende zaken bevinden. Buiten die situatie gelden andere beschermingsregels. In België moet u rekening houden met de regelgeving van het betreffende gewest.
Controleer daarom vóór gebruik van een dodende val minimaal drie zaken: heeft u het dier correct als veldmuis herkend, wat is de exacte locatie en mag de gekozen methode daar volgens de actuele regelgeving worden toegepast?
AllesTegenOngedierte.nl verkoopt een mechanische draadklem die door de fabrikant specifiek is bedoeld voor woelmuizen en veldmuizen in actieve ondergrondse gangen. Het is een dodende klem voor buitengebruik. Dat het product voor veldmuizen is ontworpen, staat los van de juridische vraag of u het op uw locatie tegen deze soort mag inzetten.
Gebruik deze klem daarom uitsluitend wanneer u heeft vastgesteld dat toepassing tegen veldmuizen op de betreffende locatie is toegestaan. Houd daarnaast rekening met kinderen, huisdieren en niet-doelsoorten en volg altijd de productinstructies.
Zo voorkomt u nieuwe overlast van veldmuizen
Preventie richt zich op voedsel, beschutting en toegang. Welke maatregelen nodig zijn, hangt sterk af van de plek. In een tuin of op een terrein ligt de nadruk vooral op beheer van begroeiing en voedselbronnen. Rond gebouwen komt daar het afsluiten van toegangswegen bij.
| Situatie | Praktische maatregel |
|---|---|
| Lang of dicht gras rond probleemplekken | Houd de begroeiing waar passend korter en overzichtelijk |
| Snoeihout en plantenresten | Ruim overtollig materiaal rond actieve plekken op |
| Valfruit | Verwijder gevallen fruit regelmatig |
| Kieren rond een gebouw | Controleer en dicht geschikte openingen af |
| Ventilatieopeningen | Gebruik waar passend een fijn weringsrooster zonder noodzakelijke ventilatie te blokkeren |
| Nieuwe activiteit | Controleer regelmatig op verse looppaadjes, holen en knaagschade |
Blijf na het nemen van maatregelen controleren. Nieuwe gaten, verse knaagschade of opnieuw gebruikte looppaadjes kunnen erop wijzen dat de activiteit doorgaat.
Stappenplan bij overlast door veldmuizen
- Herken de soort. Kijk naar lichaamsbouw, snuit, oren en vooral de relatief korte staart. Gebruik ook de leefomgeving en gevonden sporen bij de determinatie.
- Bepaal waar de activiteit plaatsvindt. Maak onderscheid tussen bijvoorbeeld grasland of tuin en een gebouw of bijbehorend erf.
- Onderzoek de oorzaak. Zoek naar voedsel, beschutting, actieve gangen en mogelijke toegangen tot gebouwen.
- Begin met preventie en wering. Verminder waar passend beschutting en voedselbronnen en sluit toegangsopeningen naar gebouwen af.
- Controleer de regelgeving. Wilt u dieren vangen of doden, ga dan eerst na welke regels in Nederland of het betreffende Belgische gewest op uw situatie van toepassing zijn.
- Kies pas daarna een passende methode. Gebruik een product alleen voor het bedoelde doel en volgens de productinstructies en geldende regelgeving.
- Blijf controleren. Kijk na de maatregelen of er nog verse sporen, nieuwe schade of actieve gangen aanwezig zijn.
Bij grote aantallen veldmuizen, aanzienlijke schade of twijfel over wat wettelijk is toegestaan, kan het verstandig zijn een deskundige in te schakelen. Zeker op grotere terreinen en bedrijfsmatige locaties kan de juiste aanpak afhankelijk zijn van de situatie en regionale regelgeving.
Reacties
Wees de eerste om te reageren...